Elkanoren 500. urteurrena hizpide Bilbon.
Itsasmuseum Bilbaok, EHUk eta Getariako Udalak hitzaldi berezia antolatu dute abuztuaren 6an, getariarraren figura bi ikuspegi osagarriren bidez aztertzeko.
Juan Sebastian Elkanoren heriotzaren 500. urteurrena dela eta, Itsasmuseum Bilbaok, Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU) eta Getariako Udalak hitzaldi berezi bat antolatu dute datorren abuztuaren 6an, goizeko 09:00etatik 11:00etara, Itsasmuseum Bilbaon. Jardunaldiak Elkanoren bizitza eta ondarea sakonago ezagutzeko aukera eskainiko du, haren azken borondateak eta nabigatzaile gisa erakutsi zuen aparteko gaitasuna ardatz hartuta.
Historialariek egindako dokumentazio-lanek erakusten dutenez, 1526ko abuztuaren 6an hil zen Juan Sebastian Elkano, munduari lehen bira eman eta lau urtera. Bost mende geroago, egun berean, bere figura berriro aztertzeko eta haren ondarea balioan jartzeko elkartuko dira adituak Bilbon.
Ekitaldiaren hasiera instituzionala
Jardunaldiari hasiera emango diote erakunde antolatzaile eta laguntzaileen ordezkariek. Honako hauek izango dira bertan:
- Jon Ruigómez, Itsasmuseumeko zuzendaria.
- Amaia Arregi, Bilboko alkateordea.
- Haritz Alberdi, Getariako alkatea.
- Adur Ezenarro, Ordiziako alkatea.
- Marian Iriarte, EHUko Harreman Instituzionaletarako eta Kulturako errektoreordea.
Bi ikuspegi osagarri Elkanoren figura hobeto ezagutzeko
Lehen hitzaldia Manuel Romero Tallafigo Historiako doktore eta Sevillako Unibertsitateko katedradunak eskainiko du. Bere jardunean, Elkanoren testamentua eta azken hitzak izango ditu hizpide, XVI. mendeko itsas mundua, garaiko testuinguru historikoa eta getariarraren nortasuna hobeto ulertzeko. Horretarako, Andrés de Urdanetak 1526ko uztailaren 26an idatzitako testamentuaren azken pasarteak aztertuko ditu.
Bigarren saioa Enrique Santamaría Urtiaga ikertzailearen eskutik etorriko da. Elkanoren nabigazio-gaitasuna izango du aztergai, eta bereziki, Nao Victoriaren kapitain gisa Sanlúcar de Barramedara itzultzea, Badajoz-Elvaseko konferentzian izan zuen parte-hartzea eta Moluketarako bigarren espedizioan jokatutako papera landuko ditu. Horrela, historiako itsas balentriarik handienetako baten dimentsioa eta Elkanok itsas historian izan zuen garrantzia azalduko ditu.
Mitoaz harago, Elkanoren benetako ondarea ezagutzeko
Hitzaldiaren bidez, antolatzaileek Elkanoren inguruko ikuspegi eguneratu eta zorrotza sustatu nahi dute, mitoetatik harago doan irakurketa eskainiz. Jardunaldiak getariarraren itsas ibilbidea, ondarea eta nabigazioaren historian utzitako aztarna testuinguru historikoan kokatuko ditu, haren figuraren inguruko ezagutza aberasteko.
Itsasmuseum Bilbaok aurrez ere hainbat ekimen bultzatu izan ditu Elkanoren inguruan. 2019an, lehen mundu-biraren 500. urteurrena zela eta, erakusketa berezi bat eta ikerketa-lan batean oinarritutako argitalpena aurkeztu zituen. Oraingo hitzaldiak ildo horri jarraipena emango dio, oraingoan Elkanoren heriotzaren bosgarren mendeurrena abiapuntu hartuta.
Informazio praktikoa
📅 Eguna: 2026ko abuztuaren 6a (osteguna)
🕘 Ordua: 09:00etatik 11:00etara
📍 Lekua: Itsasmuseum Bilbao
🤝 Antolatzaileak: Itsasmuseum Bilbao, Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU-EHUGune) eta Getariako Udala.
🎤 Hizlariak: Manuel Romero Tallafigo (Historiako doktorea eta Sevillako Unibertsitateko katedraduna) eta Enrique Santamaría Urtiaga (Juan Sebastian Elkanori buruzko doktorego-tesi monografiko baten egilea).
